मोटोपनको समस्यासँग जुधिरहेका लाखौं मानिसका लागि तौल घटाउने औषधिलाई पछिल्ला वर्षमा स्वास्थ्य क्षेत्रमा ‘गेम चेन्जर’का रूपमा हेरिएको छ ।
ओजेम्पिक, वेगोभी र माउन्जारो नामले चिनिने यी औषधिहरू हालसम्म मुख्य रूपमा डेनमार्क र अमेरिकाका दुई कम्पनीले उत्पादन गर्दै आएका थिए, जसका कारण यी औषधि महँगा थिए ।
तर चीन र भारतमा यी औषधिसम्बन्धी पेटेन्टको अवधि समाप्त भएपछि त्यहाँका औषधि कम्पनीहरूले अब सस्ता संस्करण उत्पादन गर्न पाउने भएका छन् ।
यसले विश्वव्यापी रूपमा तौल घटाउने औषधिको मूल्य र उपलब्धतामा ठूलो परिवर्तन ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ ।
‘विश्वको औषधालय’ भनेर चिनिने भारत महँगा औषधिलाई सर्वसुलभ मूल्यमा उत्पादन गर्ने क्षमताका कारण प्रसिद्ध छ ।
भारत विश्वकै सबैभन्दा ठूलो जेनेरिक औषधि आपूर्तिकर्ता पनि हो । पेटेन्ट अवधि सकिएसँगै भारतीय कम्पनीहरूले यस्ता तौल घटाउने औषधिको उत्पादन र बिक्री शुरू गरिसकेका छन् ।
यी औषधिहरू जीएलपी-१ वर्गका हुन्, जसले शरीरमा भोक नियन्त्रण गर्ने हर्मोनको प्रभावलाई नक्कल गर्दै खानाको इच्छा कम गराउने र पेट लामो समयसम्म भरिएको महसुस गराउने काम गर्छन् । यसले मानिसहरूलाई कम खाना खान र तौल घटाउन मद्दत पुर्याउँछ ।
बीबीसीकी भारत संवाददाता अर्चना शुक्लाका अनुसार पेटेन्ट समाप्त हुनु ठूलो विषय हो, किनभने यसले भारतजस्ता देशका कम्पनीहरूलाई प्रतिस्पर्धात्मक मूल्यमा औषधि उत्पादन गर्ने अवसर दिएको छ । यसबाट लाखौं मानिसले पहिलेभन्दा सस्तो मूल्यमा उपचार पाउने सम्भावना बढेको छ ।
बीबीसीका स्वास्थ्य संवाददाता जेम्स ग्यालाघरका अनुसार यी औषधिहरूले मोटोपन नियन्त्रणमा उल्लेखनीय परिणाम दिएका छन् । अब भारत र चीनबाट सस्ता संस्करण बजारमा आएपछि विश्वभर यी औषधिको पहुँच विस्तार हुने अपेक्षा गरिएको छ ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार जेनेरिक उत्पादनको विस्तारले औषधिको मूल्य घटाउने मात्र होइन, आपूर्ति अभावको समस्या पनि कम गर्न मद्दत पुर्याउन सक्छ ।
